-schaft
kuralYupo’da %100 (37/37)Almanca artikel kuralları
Der mi, die mi, das mı? Her kelimeyi tek tek ezberlemek zorunda değilsin. Bu sayfadaki kurallar, Almanca isimlerin büyük bölümünün artikelini tahmin etmeni sağlar. Her kuralın yanındaki oran, Yupo’nun 3.079 kelimelik listesinde kaç kelimede tuttuğunu gösteriyor.
Yayın: · Son güncelleme: · Hazırlayan: Yupo · Oranlar nasıl hesaplandı?
Kısa cevap
- die: -ung, -heit, -keit, -schaft, -ion, -tät ile biten isimler (Yupo’da 385/385 kelimede doğru).
- das: -chen, -ment, -um ile biten isimler (Yupo’da 36/36 kelimede doğru).
- der: -ling, -ich, -ismus ile biten isimler (Yupo’da 13/13 kelimede doğru).
- Bileşik kelimeler: Artikeli neredeyse her zaman son parça belirler (der Salat → der Obstsalat).
- Çoğul: Yalın hâlde (Nominativ) çoğul isimlerin belirli artikeli her zaman die’dir.
- Kuralı olmayanlar: Kelimeyi artikeli ve rengiyle birlikte ezberle (der mavi, die kırmızı, das yeşil).
1. Kelimeyi hiçbir zaman artikelsiz öğrenme
Almancada her ismin bir artikeli var: der (eril), die (dişil) ya da das (nötr). Türkçede bunun karşılığı olmadığı için en sık yapılan hata kelimeyi çıplak öğrenmek. “Tisch” değil, der Tisch; “Tür” değil, die Tür. Yupo’da bu yüzden her artikelin bir rengi var: der mavi, die kırmızı, das yeşil. Kelimeyi rengiyle birlikte gözünde canlandırmak, artikeli hatırlamayı kolaylaştırır.
Artikeli bilmek sadece “der, die, das” sorusu değildir. Akkusativ’de der → den, Dativ’de der ve das → dem, die → der olur. Yanlış artikelle öğrenilen kelime, cümle kurarken her seferinde yeniden hata yaptırır.
2. die alan sonekler
Yupo’daki kelimelerin yarısından fazlası die alıyor ve en güvenilir kuralların çoğu da bu gruptan. -heit, -keit, -schaft, -ion ve -ung görürsen gözün kapalı “die” diyebilirsin.
-heit
kuralYupo’da %100 (17/17)-keit
kuralYupo’da %100 (23/23)-erin
kuralkadın kişi ve meslek adlarıYupo’da %100 (42/42)-ung
kuralYupo’da %100 (227/227)-ion
kuralYupo’da %100 (67/67)-tät
kuralYupo’da %100 (14/14)-ade
kuralYupo’da %100 (11/11)-enz
kuralYupo’da %100 (10/10)-anz
kuralYupo’da %100 (7/7)-ine
kuralYupo’da %100 (21/21)-ur
kuralYupo’da %100 (16/16)-ei
kuralYupo’da %100 (11/11)-ie
kuralYupo’da %98 (53/54)İstisnalar: der Sellerie
-e
kuralYupo’da %96 (583/607)İstisnalar: der Abgeordnete, der Baumriese, der Bekannte, das Erbe, der Falke ve 19 kelime daha
-ik
kuralYupo’da %92 (23/25)İstisnalar: das Mosaik, der Schaschlik
-ette
eğilimYupo’da %83 (10/12)İstisnalar: das Baguette, das Raclette
-age
kural3. das alan sonekler
das alan kelimeler daha az ama küçültme ekleri ve Latince kökenli -um, -ment gibi sonekler çok güvenilir.
-chen
kuralküçültme ekiYupo’da %100 (11/11)-ment
kuralYupo’da %100 (7/7)-ett
kuralYupo’da %100 (6/6)-um
kuralYupo’da %100 (18/18)-lein
kuralküçültme ekidas Büchlein, das Tischlein, das Männlein
4. der alan sonekler
der alan sonekler daha az ve -er gibi bazıları yalnızca eğilim; yine de -ling, -ismus ve -ich ile biten kelimelerde rahatça der diyebilirsin.
-ling
kuralYupo’da %100 (5/5)-or
kuralYupo’da %92 (12/13)İstisnalar: das Dekor
-er
eğilimYupo’da %80 (179/221)İstisnalar: das Abenteuer, das Assessment-Center, das Atelier, die Auster, das Backpulver ve 37 kelime daha
-ismus
kural-eur
kural-ich
kural-ig
kuralİstisnalar: das Reisig
5. Bileşik kelimeler: son parça kazanır
Almanca, kelimeleri birleştirerek yeni kelimeler kurar. Bu kelimelerde artikeli neredeyse her zaman son parça belirler; ilk parçanın artikeli önemli değildir. Örneğin das Obst + der Salat = der Obstsalat. İstisnalar çok azdır (die Woche ama der Mittwoch). Yupo’nun listesinde bu kuralla artikeli çözülen 384 kelime var.
- das Horn → das AlphornAlp borusu
- die Wurst → die BratwurstIzgara sosis
- die Arbeit → die FacharbeitDönem ödevi
- das Buch → das HandbuchEl kitabı, kılavuz
- das Buch → das DrehbuchSenaryo
- das Ticket → das BahnticketTren bileti
6. Çoğul isimler: yalın hâlde artikel hep die
Yalın hâlde (Nominativ) her ismin çoğulu die alır: der Tisch → die Tische, das Haus → die Häuser. Akkusativ’de de die kalır, Dativ’de den olur (den Tischen). Bazı kelimeler ise Almancada yalnızca çoğul kullanılır ya da çoğunlukla çoğul söylenir. Bunları tekil sanıp “dişil” diye öğrenmemek gerekir:
dieAntipastiAntipastidieCannelloniCannellonidieElternEbeveynlerdieFarfalleFarfalledieFlitterwochenBalayıdieFrittenPatates kızartmasıdieFusilliFusillidieGeschwisterKardeşlerdieGezeitenGelgitlerdieGnocchiGnocchidieGroßelternBüyükanne ve büyükbabadieHaferflockenYulaf ezmesidieHeizkostenIsıtma maliyetleridieMehrlingeÇoğul doğum bebekleri (ikiz, üçüz)dieNebenkostenEk maliyetlerdiePennePennediePilzsporenMantar sporlarıdiePommesPatates kızartmasıdieRamenRamendieRavioliRaviolidieRigatoniRigatonidieSpaghettiSpagettidieTagliatelleTagliatelledieTapasTapasdieTortelliniTortellini
7. Anlam gruplarına göre ipuçları
Soneki tanıdık gelmeyen kelimelerde anlamına bakmak da işe yarar. Genel dilbilgisinde kabul gören bazı gruplar:
- der: günler, aylar ve mevsimler (der Montag, der Mai, der Sommer), yönler (der Norden), hava olaylarının çoğu (der Regen, der Schnee).
- die: ağaç ve çiçek adlarının çoğu (die Eiche, die Rose), sayılar (die Eins, die Zehn).
- das: isimleşmiş fiiller (das Essen, das Leben), isim olarak kullanılan renkler (das Rot), metallerin çoğu (das Gold, das Silber).
Bu gruplarda da istisnalar var (das Gewitter, der Ahorn gibi). Şüphede kaldığında kelimenin sayfasına bak.
Kuralları dene: 10 kelime
1 / 10Kuralları oyunla pekiştir
Yupo’da artikelleri günde 5 dakikalık oyunlarla tekrar edersin; yanlış yaptığın kelimeler ayrı listede toplanır. Ücretsiz başla.
